Thu tiền điện ở Bình Định: Ngày ấy - bây giờ

09:17 - 13/10/2021  |  110 lượt xem

Chia sẻ
Thu tiền điện là khâu cuối cùng trong dây chuyền sản xuất - kinh doanh điện năng của một đơn vị phân phối điện, kết quả đạt được sẽ phản ánh hiệu quả hoạt động của đơn vị. Do vậy, trải qua 45 năm phát triển của PC Bình Định, đã có nhiều hình thức thu tiền đã được tổ chức thực hiện để phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị trong từng giai đoạn, nhưng công tác này luôn được PC Bình Định quan tâm, tổ chức thực hiện để từng bước có được mô hình thu tiền điện tối ưu nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong quá trình hoạt động.
Thu tiền điện ở Bình Định: Ngày ấy - bây giờ

Thu tiền điện tại Ngân hàng Agribank – Chi nhánh Quy Nhơn

Nói về việc thu tiền điện, chắc nhiều người cùng có suy nghĩ đây là việc làm thường xuyên, khá tẻ nhạt, có gì đâu mà nói. Đúng vậy, công việc thu tiền điện tại các đơn vị điện lực đã làm từ lâu, kể khi đơn vị bắt đầu đi vào hoạt động cho đến ngày hôm nay. Song nếu nhìn lại chặng đường 45 năm qua, công tác thu tiền điện tại Bình Định có nhiều thay đổi khá lý thú. Với đặc thù của hoạt động mua bán điện năng, thì có nhiều điểm khác biệt so với mua bán các hàng hóa “truyền thống” khác của xã hội, đặc biệt trước sự phát triển nhanh của đời sống xã hội, yêu cầu ngày càng cao của khách hàng, thì việc tổ chức thu tiền điện để phù hợp, đạt hiệu quả cao hơn, là sự cần thiết cho từng giai đoạn phát triển của ngành điện.

Thu tiền điện truyền thống: tại vị trí đo đếm

Đến tháng 8/2021, PC Bình Định đang ký kết hợp đồng mua bán điện cho hơn 455 nghìn khách hàng, với doanh thu bình quân 368 tỷ đồng/tháng, nhưng không có chức danh thu ngân viên trong định biên của 9 Điện lực trực thuộc, đây là điều mà dường như trước đây không có ai dám nghĩ tới là sẽ xảy ra trong thực tế. Thực vậy, từ khi thành lập cho đến những năm đầu của thập kỷ 2000-2010, toàn bộ công tác thu tiền điện của khách hàng là do thu ngân viên điện lực trực tiếp thực hiện. Tùy theo địa bàn quản lý, số lượng khách hàng mà các đơn vị sắp xếp số lượng nhân viên của tổ thu ngân cho phù hợp, thường thì các đơn vị có 01 tổ thu ngân có từ 7-15 nhân viên, còn đơn vị lớn thời đó như Chi nhánh điện Quy Nhơn, với lượng khách hàng lớn, khoảng 35.000 khách hàng thì bố trí 2 tổ: tổ thu ngân tư gia và tổ thu ngân cơ quan, với định biên khoảng từ 30-40 nhân viên.

Thời đó, với quan điểm thu ngân viên chính là tai mắt của đơn vị, nên khi đã đi tới tận nơi dùng điện của khách hàng, thì ngoài công việc thu tiền, thu ngân viên còn phải đánh giá sơ bộ để có nhận định chung về tình hình quản lý, hoạt động của công tơ, về lượng điện năng sử dụng so với hoàn cảnh, mức sống của gia đình, có đúng mục đích sử dụng điện, số hộ sử dụng đăng ký,… để báo lại cho bộ phận quản lý rà soát lại tình hình dùng điện của khách hàng có đúng theo hợp đồng đã ký kết. Tùy theo địa bàn quản lý mà số lượng hóa đơn thu tiền giao cho từng thu ngân viên để phù hợp theo bậc nghề, nhân viên lớn tuổi, sức khỏe hạn chế, chị em lao động nữ trong độ tuổi sinh con… thường thì ở khu vực thành phố, thị xã, thị trấn là từ 1.500-2.500 hóa đơn/thu ngân viên/tháng, còn ở khu vực vùng ven, vùng nông thôn từ 500-1.000 hóa đơn/thu ngân viên/tháng. Ở địa bàn nông thôn, tuy số lượng hóa đơn tương đối ít nhưng cự ly cần di chuyển là đáng kể và phải đi vài chục cây số trong ngày là chuyện bình thường thời đó.

Để tiến hành công việc, thu ngân viên phải tìm hiểu địa chỉ, vị trí công tơ, hoàn cảnh khách hàng, cả đến việc phân loại thành phần gia đình: làm nông, buôn bán, công chức,… nhằm chọn thời điểm đến thu vào giờ nào, ngày nào thì đạt hiệu quả cao nhất. Ngoài ra, với đối tượng khách hàng là các hợp tác xã nông nghiệp mà ngành điện bán tổng thì công tác thu tiền điện cũng không dễ dàng gì. Hằng ngày các thu ngân viên phải di chuyển trên một địa bàn rộng (thời đó thường 1 Chi nhánh điện quản lý từ 02-03 huyện) bằng các loại phương tiện như: đi bộ, xe đạp, xe máy và cả đi đò, tính bình quân một thu ngân viên phải đi khoảng 30km/ngày mới đáp ứng được thu hết số hóa đơn giao và đạt số dư nợ bình quân tháng theo quy định cho từng thu ngân viên. Ngoài ra, thời đó các phương tiện thông tin liên lạc như điện thoại chưa có, nên việc đi đến các hợp tác xã nông nghiệp nhưng không gặp được Ban Quản lý điện, phải chờ đợi, hay phải đi tìm là chuyện bình thường của thu ngân viên, nhưng đã gặp được rồi nhưng với nhiều lý do như tình hình sản xuất của hợp tác xã nông nghiệp đang gặp khó khăn, người dân chưa nộp tiền, nên chưa thanh toán cho ngành điện và xin chậm trả tiền điện.

Hướng dẫn khách hàng tại Quầy thu tiền điện tại trụ sở Điện lực

Còn với thu tiền điện của khách hàng khu vực thành phố, thị xã, thị trấn thì cũng có những khó khăn riêng; ngoài việc nắm bắt rõ vị trí, đường đi để có lộ trình di chuyển khi đi thu là thuận lợi nhất, thì việc phân loại khách hàng theo nghề nghiệp cũng rất cần thiết, chẳng hạn khách hàng là buôn bán, công nhân viên chức mà lại đi thu trong giờ hành chính là “không ăn rồi”, trong trường hợp này phải sắp xếp đi thu vào buổi tối, hay sáng sớm… Các thu ngân viên bằng nhiều cách để tránh và hạn chế khi phải sử dụng biện pháp cuối cùng là cắt điện để đòi nợ, cho dù sai nhưng lúc nào khách hàng cũng phản ứng lại: nào là không nhận được thông báo, nào là đi thu không đúng thời gian, số lần, nào là độc quyền, cửa quyền của ngành điện… Do vậy công tác thu ngân để đáp ứng theo yêu cầu kinh doanh bán điện của một đơn vị phân phối điện thì tinh thần trách nhiệm “nghề nghiệp” của thu ngân viên là rất quan trọng, để làm sao thu được tiền điện trong mọi tình huống. Thời gian sau có thêm hình thức thu tiền tại quầy thu tại trụ sở Điện lực, để giải quyết một số bất cập khi chỉ thu tại nhà, khách hàng có thể chọn để chọn thanh tiền một trong hai hình thức trên; và lúc cao điểm số lượng thu ngân viên trong toàn đơn vị đã lên trên 100 nhân viên.

Thu tiền điện bằng quầy thu lưu động tại các địa phương: đột phá mang tính bước ngoặt

Từ những năm 2004, khi mà số lượng khách hàng dùng điện tăng cao, sau đó ngành điện  tiếp tục tiếp nhận lưới điện hạ áp nông thôn, nên hình thức thu tiền điện tại nhà có nhiều hạn chế; khách hàng muốn chủ động nộp tiền điện tại bất cứ điểm thu nào của ngành điện, tránh tình trạng bị động chờ thu ngân viên điện lực đến nhà thu, hoặc chỉ được nộp tiền tại trụ sở Điện lực khu vực quản lý theo hợp đồng, đồng thời chi phí nhân công cho việc thu tiền tại nhà khách hàng cao, thường thì thu ngân viên phải đi đến nhà khách hàng từ 1 đến 3 lần mới có thể thu được tiền.

Và để giải quyết hạn chế trên, đồng thời thỏa mãn nhu cầu cao về sự linh hoạt trong việc thu nộp tiền điện của khách hàng thì cần phải đổi mới hình thức thu phù hợp bằng việc tổ chức quầy thu lưu động tại địa phương. Với hình thức thu này thì ngày giờ thu sẽ được ấn định vào một hay vài ngày và được thông báo công khai, nhiều lần để khách hàng biết để thực hiện. Theo đó, vào ngày trả tiền điện, khách hàng chuẩn bị sẵn số tiền theo lượng điện năng đã sử dụng trong tháng, chủ động thời gian đi thanh toán. Như vậy, ngành điện và khách hàng cùng chủ động trong công việc nên tạo hiệu quả cao trong công việc, giải quyết được năng suất lao động cho thu ngân trước yêu cầu định mức lao động ngày càng cao. Với hình thức này, ngay khi triển khai chỉ cần 2 thu ngân viên sẽ quản lý quầy thu cho khoảng 1.500-2.500 khách hàng, thực hiện trong 3 ngày (trong đó có một ngày thu vét). Sau khi áp dụng thành công và triển khai rộng rãi hình thức thu này cho các đơn vị Điện lực, số lượng thu ngân viên đã giảm dần để chuyển sang làm các công tác khác, qua đó đã tạo điều kiện để nâng cao năng suất lao động, tăng tỷ lệ thu tiền điện và ngày càng đáp ứng yêu cầu cao trong công tác dịch vụ điện cho khách hàng.

Quầy thu tiền điện lưu động tại địa phương

Hiện đại hóa công tác thu tiền điện: không còn thu ngân viên điện lực

Từ việc quản lý một lượng khách hàng lớn, địa bàn rộng, với thói quen được thu tiền tại nhà đã được chuyển sang thu tập trung tại quầy lưu động tại địa phương, chính là cơ sở để từ năm 2014 PC Bình Định đã triển khai nhiều giải pháp để đẩy mạnh hợp tác với các ngân hàng, các tổ chức thanh toán trung gian (NH/TCTG) để thực hiện công tác thu hộ tiền điện, nhằm tiếp tục nâng cao năng suất lao động, đạt hiệu quả cao trong công tác thu tiền điện. PC Bình Định đã hợp tác với 16 tổ chức ngân hàng, 06 tổ chức thanh toán trung gian trực tuyến để thực hiện công tác thu hộ tiền điện trên địa bàn tỉnh Bình Định. Tính đến tháng 8 năm 2021, PC Bình Định đã có 72,76% hóa đơn tiền điện thanh toán qua NH/TCTG, với doanh thu đạt 90,75%; trong đó Điện lực Quy Nhơn, Điện lực Phú Tài đạt 100% về hóa đơn và doanh thu, Điện lực An Nhơn đạt 81,73% hóa đơn và 94,93% doanh thu. Đặc biệt là số lượng khách hàng thanh toán hóa đơn tiền điện không dùng tiền mặt tại PC Bình Định đã tăng lên đáng kể trong thời gian gần đây, trong đó Điện lực Quy Nhơn đạt: 98,73% hóa đơn, 99,84% doanh thu; Điện lực Phú Tài đạt: 99,47% hóa đơn, 99,98% doanh thu; Điện lực An Nhơn đạt 81,55% hóa đơn, 94,91% doanh thu, đã góp phần đưa PC Bình Định nằm trong top đầu các Công ty Điện lực thanh toán hóa đơn tiền điện không dùng tiền mặt trong 13 đơn vị thuộc EVNCPC.

Điểm thu tiền điện tại bưu cục huyện Hoài Ân

Mặc dù trong các năm qua vừa qua PC Bình Định đã có nhiều biện pháp để đẩy mạnh việc thanh toán không tiền mặt trên địa bàn tỉnh, nhưng do thói quen tiêu dùng tiền mặt đã ăn sâu từ lâu, kết hợp với tâm lý lo sợ rủi ro khi giao dịch điện tử, khiến một bộ phận lớn khách hàng, nhất là các khách hàng cao tuổi e ngại sử dụng các hình thức thanh toán mới. Các NH/TCTG chủ yếu tập trung tại khu vực đông dân cư, thị trấn, thị xã, thành phố, nên việc tiếp cận với nhóm khách hàng ở khu vực vùng sâu, vùng xa, nông thôn rất khó khăn. Đặc biệt, một số NH/TCTG còn chưa mặn mà với hình thức thu không tiền mặt. Các lý do trên đã lý giải cho thấy sự khó khăn trong quá trình thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt ở tỉnh Bình Định, khi mà tỷ lệ dân số nông thôn, vùng trung du, miền núi chiếm 68,97%, dân cư phân bố không đồng đều, trình độ dân cư khá chênh lệch, nên số lượng khách hàng lựa chọn thanh toán không dùng tiền mặt còn thấp. Đó là nguyên nhân mà các Điện lực quản lý khu vực nông thôn, miền núi tỷ lệ thu tiền điện còn thấp, như Điện lực Hoài Ân chỉ đạt: 46,18% hóa đơn, 81,63% doanh thu; Điện lực Phù Mỹ đạt 51,60% hóa đơn, 71,56% doanh thu. Hiện nay đã có nhiều loại hình dịch vụ Mobile Money đang được triển khai và được kỳ vọng sẽ đưa dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tiếp cận với người dân ở những khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo của Việt Nam, nơi các ngân hàng chưa vươn tới được, sẽ góp phần tích cực để PC Bình Định hoàn thành lộ trình hiện đại hóa công tác thu tiền điện trong thời gian sớm nhất.

Hồ Quang Thịnh

09:17 - 13/10/2021  |  110 lượt xem

Chia sẻ

TIN BÀI ĐỌC NHIỀU