PC Thừa Thiên Huế: Những dấu ấn trong quá trình hình thành và phát triển

09:00 - 27/12/2018  |  206 lượt xem

Chia sẻ Chia sẻ
Trải qua gần 100 năm với bao biến cố lịch sử của đất nước, giai cấp công nhân Việt Nam nói chung và công nhân “Nhà đèn Huế” nói riêng dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng đã kiên trì, bền bỉ đấu tranh không mệt mỏi chống thực dân, đế quốc để xây dựng Công ty Điện lực Thừa Thiên Huế có sự phát triển vượt bậc như ngày hôm nay.
PC Thừa Thiên Huế: Những dấu ấn trong quá trình hình thành và phát triển

Lưới điện khu vực trước cầu Trường Tiền năm 1934

Năm 1920, Nhà máy điện Huế thuộc Công ty SIPEA (Công ty cổ phần điện nước của tư bản Đông Dương) thường gọi là "Nhà đèn Huế" được thành lập do ông La-gơ-răng trực tiếp làm giám đốc, nhà máy gồm các phân xưởng điện máy, đường dây, tài vụ. Năm 1925-1926, công nhân Nhà Đèn Huế đã tìm đến với tổ chức Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội. Từ năm 1926 - 1927 công nhân Nhà đèn Huế tham gia, ủng hộ phong trào bãi khóa của các trường học trong thành phố Huế như: Quốc học Huế, Kỹ nghệ. Đến tháng 03/1927, ông Nguyễn Đức Tịnh - thư ký đồ bản, Phó Đức Trực thư ký và ông Duy (quê Hà Tĩnh) là những công nhân có tri thức đầu tiên của Nhà đèn Huế được kết nạp vào tổ chức Thanh niên cách mạng đồng chí Hội. Tháng 7/1928, Tỉnh bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Thừa Thiên được thành lập, ông Nguyễn Đức Tịnh - công nhân Nhà đèn Huế được cử làm Bí thư. 

Ngày 17/6/1929, công nhân Nhà đèn Huế tham gia rải truyền đơn đòi dân sinh, dân chủ. Tháng 07/1929, Tỉnh ủy nhất trí chuyển Tỉnh bộ Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội thành Tỉnh bộ Đông Dương Cộng sản Đảng, đồng chí Nguyễn Đức Tịnh tiếp tục được giữ chức Bí thư. Tháng 4/1930, Chi bộ đảng đầu tiên của Nhà đèn Huế thuộc Thành ủy Huế được thành lập, sau đó Công hội đỏ Nhà máy cũng được thành lập. Đến tháng 5/1930, công nhân Nhà đèn Huế tham gia kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1-5 và rải truyền đơn kêu gọi công nhân, nông dân, binh lính đấu tranh đòi ngày làm việc 8 giờ; đòi tăng tiền lương; "phản đối chủ nghĩa đế quốc"; "ủng hộ Liên bang Xô Viết”. Tháng 7/1930 các cuộc đấu tranh của nông dân xã Bản Môn (Thừa Thiên), của công nhân nhà máy đèn và nhà máy in “Tiếng Dân” (thành phố Huế) thắng lợi, bọn chủ phải chấp nhận yêu sách của quần chúng. 

Từ năm 1931-1935, công nhân Nhà đèn Huế bị địch khống chế gắt gao, họ phụ thuộc vào chế độ kiểm soát ngặt nghèo, giờ làm việc tăng, sức lao động bỏ ra nhiều, đời sống gia đình chật vật, sức khỏe giảm sút cộng với sự mất liên lạc với tổ chức Đảng nên những yêu sách lẻ tẻ của từng nhóm thợ đòi chủ giải quyết để đảm bảo đời sống người thợ, như đòi không được cúp lương, đòi tăng tiền lương vì giá cả đắt đỏ đều bị bác bỏ. 

Năm 1936, công nhân Nhà đèn Huế tham gia bãi công trong phong trào Mặt trận dân chủ Đông Dương và giành thắng lợi. Ngày 09/02/1937, đại biểu công nhân Nhà đèn Huế, nông dân, học sinh và tòa soạn “Nhánh Lúa” đến Tòa Khâm sứ yêu cầu để cho nhân dân đi đón tiếp Gô-đa đưa ra yêu sách đòi dân sinh, dân chủ và Khâm sứ Trung Kỳ buộc phải chấp nhận yêu sách đó. 

Tháng 9/1939, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, thực dân Pháp tiến hành tổng khủng bố, bắt bớ hàng loạt những đảng viên Cộng sản và những người yêu nước, trong số này có không ít là công nhân Nhà đèn Huế, phong trào cách mạng ở Thừa Thiên gặp rất nhiều khó khăn. Năm 1940, lợi dụng Nhật vào Việt Nam, thực dân Pháp bối rối, công nhân Nhà đèn Huế tiếp tục đấu tranh và phát triển với hình thức cao, tổ chức đình công, đòi tăng lương. 

Năm 1941 cơ sở quần chúng được xây dựng ở Nhà đèn Huế, các đồng chí ở nhà máy đã sử dụng tài liệu của Việt Minh và những bài thơ của Tố Hữu từ nhà lao thực dân, đế quốc gửi ra để tuyên truyền vận động cách mạng, giáo dục quần chúng. Năm 1943-1944 một số tự vệ nhà máy ở trong nhà tù thực dân, trở về hoạt động khôi phục lại cơ sở, tuyên truyền Việt Minh và tổ chức lực lượng khởi nghĩa. Tháng 02/1945, công nhân Nhà đèn Huế đã tham gia phá kho thóc của phát xít Nhật để chia cho dân nghèo. Thời gian này, do sức mạnh đấu tranh của công nhân và ảnh hưởng của Việt Minh trong cả nước, phong trào đấu tranh kháng Nhật cứu nước tại Nhà đèn Huế diễn ra sôi nổi, mạnh mẽ đã làm cho bọn chủ, cai “sếp” phải nới lỏng sự kìm kẹp công nhân. Công nhân điện đã tham gia phong trào kháng Nhật cứu nước sôi nổi ở thành phố Huế. Lúc 21 giờ ngày 09/3/1945, phát xít Nhật tới nhà máy để cắt điện và tuyên bố chiếm Nhà đèn Huế. Ngày 01/5/1945, công nhân Nhà đèn Huế đã bãi công để tham gia luyện tập quân sự, học tập chính trị, rèn giáo mác… chuẩn bị tổng khởi nghĩa. 

Từ ngày 21/8 - 22/8/1945, đội tự vệ công nhân Nhà đèn Huế với vũ khí thô sơ, băng cờ, biểu ngữ đã cùng với các tầng lớp nhân dân Huế biểu tình thị uy khắp các ngả đường qua các công sở, các đồn trại lính bảo an, các đồn Nhật, lính Nhật đã không có một sự chống cự nào. Tự vệ nhà máy đã cùng tự vệ công nhân các xí nghiệp khác mang súng trường đến canh gác tại cầu Tràng Tiền. Trên nóc nhà thông tin, lá cờ đỏ sao vàng tung bay phấp phới báo hiệu cuộc đời mới đang mở ra trước mắt giai cấp công nhân và dân tộc. 

Lúc 16h ngày 23/8/1945, công nhân điện đã tham gia cuộc mít tinh lớn của nhân dân Huế tại sân vận động thành phố do đồng chí Tố Hữu, Chủ tịch ủy ban khởi nghĩa Thừa Thiên tuyên bố xoá bỏ chính quyền bù nhìn và giới thiệu ủy ban lâm thời tỉnh Thừa Thiên. Ngày 29/8/1945, công nhân nhà máy đèn cũng đã tham dự cuộc mít tinh lớn tại sân vận động Huế để chào mừng phái đoàn Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào Huế tiếp nhận sự thoái vị của Bảo Đại. 

Ngày 30/8/1945 tại Ngọ Môn, Bảo Đại đọc chiếu thoái vị. Công nhân Nhà đèn Huế nói riêng và nhân dân trong tỉnh nói chung được sống tươi vui trong chế độ mới, chế độ mà người công nhân được làm chủ nhà máy, chủ đất nước, là chiến sĩ trong đội ngũ giai cấp tiên tiến nhất của xã hội mới. Công nhân Nhà đèn Huế với tinh thần là người chủ nhà máy đã ra sức bảo vệ, sửa chữa máy móc đảm bảo nguồn sáng thường xuyên cho các cơ quan và nhân dân thành phố. Ngày 01/9/1945, đội tự vệ của nhà máy được thành lập, thay phiên nhau canh gác và luyện tập tự vệ, trên mũ mang huy hiệu vuông có sao 5 cánh, không những bảo vệ nhà máy, tự vệ, công nhân còn làm nhiệm vụ bảo vệ thành phố. Nhà đèn Huế lúc này do ông Tạ Quang Bửu làm Giám đốc. Ngày 06/01/1945, công nhân Nhà đèn Huế đảm bảo ánh sáng cho các cơ quan lãnh đạo, các điểm bỏ phiếu, trang trí trụ sở chính quyền tỉnh, thành phố tạo nên bộ mặt mới trong lịch sử trọng đại của dân tộc. 

 
Lưới điện trước Cửa hàng Chaffanjon năm 1950 đường Hà Nội - Lý Thường Kiệt (ngày nay)

Đêm ngày 19/12 và sáng ngày 20/12/1946, hưởng ứng lời kêu gọi Toàn quốc Kháng chiến của Bác Hồ, được sự lãnh đạo của Đảng bộ Nhà đèn, Đội Cảm tử của Trung đoàn Trần Cao Vân và Đội Tự vệ đã chiến đấu, kiên cường, tiêu diệt nhiều quân địch để bảo vệ nhà máy, đẩy quân địch vào tình thế bị động chống đỡ. Tháng 02/1947, sau gần hai tháng chiến đấu, do tương quan lực lượng giữa ta và địch. Mặt trận bị vỡ, lực lượng của ta phải rút ra vùng kháng chiến. Một số công nhân điện lên đường theo các công binh xưởng kháng chiến. Một số công nhân phải phá máy móc không để cho thực dân Pháp sử dụng để bóc lột, đàn áp công nhân và nhân dân ta. Một số công nhân khác do hoàn cảnh cụ thể phải ở lại Huế nguyện giữ vững tấm lòng trong sạch của người thợ điện. Năm 1948, Chi bộ Đảng tại Nhà đèn Huế được Thành ủy Huế tái lập lại. Năm 1949, công nhân điện đã phối hợp với công nhân nhà máy vôi Long Thọ để phá hủy máy móc và ngưng sản xuất, làm tê liệt sản xuất vôi cung cấp cho nhu cầu quân sự của địch để phản đối vua Bảo Đại hồi loan. 

Từ cuối 1949-1950, công nhân Nhà đèn Huế đi làm việc bị lính Tây soát rất kỹ, nhưng họ vẫn đưa được mìn vào nhà máy. Mìn nổ vang làm hư hỏng một số máy móc. Bọn lính Tây, bọn chủ nhà máy bị chính quyền thực dân Pháp ở Huế khiển trách rất nặng. Năm 1950, được sự vận động của lực lượng công chức kháng chiến, một số công nhân Nhà đèn Huế đã trích 10% tiền lương tháng để ủng hộ kháng chiến. 

Ngày 17/6/1954, công nhân Nhà đèn Huế đã tham gia cuộc biểu tình, tuần hành của nhân dân toàn thành phố trước cửa chợ Đông Ba để ủng hộ Hiệp định Giơnevơ về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Đông Dương được ký kết. Ngày 01/5/1955 một cuộc biểu dương lực lượng rầm rộ nhất ở Huế do Thành ủy Huế chủ trương phát động mạnh mẽ, phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ được quần chúng công nhân, lao động ủng hộ nhiệt liệt, trong đó có đông đảo công nhân Nhà đèn Huế tham gia. 

Ngày 01/5/1956, phát huy truyền thống đấu tranh của giai cấp công nhân, công nhân Nhà đèn Huế đã bãi công đòi tăng lương, giảm giờ làm. Ngày 30/12/1959, chính quyền Việt Nam Cộng Hòa tại Huế dự định sa thải 40 thợ phụ ngạch ở nhà máy, công nhân trong nhà máy đèn đã tổ chức lãng công, đưa ra yêu sách đấu tranh chống sa thải thợ phụ ngạch đòi tăng lương, đòi phụ cấp gia đình và chúng phải nhượng bộ không sa thải 40 thợ phụ ngạch nữa. Ngày 16/5/1963, cuộc đấu tranh với địch chống sa thải 30 công nhân kéo dài nhiều ngày, được tổ chức chặt chẽ và giành được thắng lợi. 

 
Ông Jacques Sanlaville và bác Thường (sau này là Thư ký công đoàn năm 1975) trước xuất tuyến mới xây dựng để cấp điện cho Bệnh viện Trung ương Huế năm 1965

Ngày 31/01/1968, Cuộc tổng tấn công Mậu Thân 1968, công nhân Nhà đèn Huế đã đón quân giải phóng vào nhà máy và giữ máy chạy liên tục suốt 25 ngày đêm khi quân ta chiếm giữ thành phố Huế, bảo quản Nhà máy không bị địch phá hoại. Từ những năm 1968 -1975 sau Mậu Thân 1968, địch phản kích mạnh, cơ sở Đảng trong nhà máy đèn hầu như mất liên lạc với bên ngoài cho tới năm giải phóng. 

 
Thẻ sự vụ của công nhân “Nhà Đèn Huế” do hãng S.I.P.E.A cấp năm 1973

Ngày 26/3/1975, 12 công nhân Nhà Đèn Huế quyết bám giữ nhà máy đến cùng và là những người đón quân giải phóng tràn vào thành phố rồi giao lại Nhà máy cho đại diện của Ủy ban quân quản Thừa Thiên Huế quản lý. Công suất phát lúc này chỉ đạt 2,3MW, với sản lượng phát điện cả năm đạt 10 triệu kWh. Tết Nguyên đán năm 1976, công nhân Nhà Đèn Huế vinh dự được đồng chí Hoàng Anh - Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Hoàng Quốc Việt - ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam về thăm nhà máy. 

Ngày 28/12/1976, Bộ Điện và Than đã có Quyết định số 3799/QĐ-TCCB về việc thành lập Sở Quản lý và Phân phối điện Bình Trị Thiên (BTT) trực thuộc Công ty Điện lực miền Trung, trên cơ sở sát nhập các cụm phát điện Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên. Từ những năm 1976-1983 Sở Quản lý và Phân phối điện BTT đã chuyển 18 máy Г65 , Г66 (hầu hết các máy này đều đến thời kỳ đại tu) ở các Điện lực miền Bắc như Hải Phòng, Nam Định, Vĩnh Yên về Huế. Tổng công suất lắp đặt 9.000kW đã tăng thêm nguồn đáng kể cho tỉnh BTT, với tinh thần vừa thiết kế vừa thi công, chỉ trong 3 năm đã lắp đặt xong các tổ máy, trong điều kiện máy cũ, thiếu phụ tùng, phụ kiện. 

Tháng 9/1984 Sở phân phối điện BTT đưa đường dây 35kV Huế - Đồng Hới vào vận hành để huy động nguồn DG64 Đồng Hới, nhà máy điện Khe Mây (Đông Hà) nối chung toàn hệ thống điện BTT và hỗ trợ công suất cho khu vực Huế từ 5-7MW, cấp điện cho trạm trung gian Long Thọ 35/6kV - 1.000kVA để cấp điện cho nhà máy nước Vạn Niên, nhà máy vôi Long Thọ. Tháng 10/1985, Sở Quản lý và Phân phối điện BTT khắc phục sự cố nặng nề lưới điện do bão số 8 gây nên. Ngày 07/10/1989, Bộ Năng lượng đã có Quyết định số 646/QĐ/NL/TC-CB-LĐ về việc thành lập Sở Điện lực Thừa Thiên Huế trực thuộc Công ty Điện lực 3, trên cơ sở tách Sở Quản lý và Phân phối điện BTT thành 03 Sở Điện lực tỉnh. 

Ngày 21/12/1990 đường dây 110kV và trạm biến áp E6 Ngự Bình 110/35/6kV-25MVA, tỉnh Thừa Thiên Huế được đóng điện từ nguồn điện lưới quốc gia. Năm 1995, điện thương phẩm đạt 103,6 triệu kWh tăng 10,36 lần; công suất tăng 13,48 lần so với năm 1975 và Sở Điện lực Thừa Thiên Huế vinh dự được đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba. 

Ngày 08/3/1996, Tổng công ty Điện lực Việt Nam đã có Quyết định số 256-ĐVN/TCCB-LĐ về việc đổi tên Sở Điện lực Thừa Thiên Huế thành Điện lực Thừa Thiên Huế trực thuộc Công ty Điện lực 3. Năm 1998-2002 Điện lực Thừa Thiên Huế đã tổ chức thực hiện cải tạo nâng cấp toàn bộ lưới điện thành phố Huế lên cấp điện áp 22kV với quy mô cải tạo: 125,8 km đường dây 22kV trên không bọc cách điện không hoàn toàn; 53,33 km đường dây 22kV cáp ngầm; 187,7 km đường dây hạ thế và 257 trạm biến áp có tổng dung lượng 75MVA đi vào vận hành an toàn, nâng cao công suất và chất lượng cung cấp điện cho thành phố Huế với tổng số vốn đầu tư 217,17 tỷ đồng. 

Tháng 11/1999, Điện lực Thừa Thiên Huế tập trung nhân lực, vật lực, phương tiện khắc phục thiệt hại nặng nề trên lưới điện do hậu quả trận lũ lụt lịch sử "Đại hồng thủy”. Năm 2000 điện thương phẩm toàn tỉnh đạt 242,6 triệu kWh tăng 24,26 lần so với năm 1975, công suất tăng 27,61 lần; số xã có điện đạt 98,03%; tổn thất điện năng 8,29%. Ngày 28/01/2003, xã Hồng Thủy là xã cuối cùng của tỉnh Thừa Thiên Huế được đóng điện, nâng tổng số 152/152 xã, phường, thị trấn của tỉnh có điện. Năm 2005, điện thương phẩm toàn tỉnh đạt 455 triệu kWh tăng hơn 45,51 lần so với năm 1975; công suất sử dụng cao điểm 87,6MW tăng 38,09 lần so với năm 1975; tổn thất điện năng từ 24,04% năm 1990, đến năm 2005 chỉ còn 6%. 

 
Các thế hệ công nhân thuộc Công ty SIPEA năm xưa chụp ảnh lưu niệm năm 2017

Ngày 14/4/2010, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã có Quyết định số 230/QĐ-EVN về việc đổi tên Điện lực Thừa Thiên Huế thành Công ty Điện lực Thừa Thiên Huế trực thuộc Tổng công ty Điện lực miền Trung. Năm 2010 điện thương phẩm toàn tỉnh đạt 919 triệu kWh, tăng hơn gần 92 lần so với năm 1975; công suất sử dụng cao điểm 162,7MW tăng hơn 70 lần so với năm 1975; tỷ lệ hộ sử dụng điện toàn tỉnh đạt 99,36%; tổn thất điện năng đạt 5,9%. Đến cuối năm 2015 sản lượng điện thương phẩm toàn tỉnh đạt 1,167 tỷ kWh tăng gần 117 lần so với năm 1975; công suất sử dụng cao điểm đạt 228,5MW tăng hơn 99 lần so với năm 1975; tỷ lệ hộ sử dụng điện toàn tỉnh đạt 99,97%; tổn thất điện năng đạt 5,45%. Năm 2018, điện thương phẩm toàn tỉnh ước đạt 1,67 tỷ kWh tăng gần 167 lần so với năm 1975; công suất cao điểm đạt 281,4MW tăng hơn 122 lần so với năm 1975; tỷ lệ hộ sử dụng điện toàn tỉnh đạt 99,98%; tổn thất điện năng đạt 4,95%. 

Công ty đã đảm bảo cấp điện phục vụ phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng an ninh và đời sống sinh hoạt của nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước.

Hùng Sơn

09:00 - 27/12/2018  |  206 lượt xem

Chia sẻ Chia sẻ

TIN BÀI ĐỌC NHIỀU